Mindset, czyli klucz do każdego sukcesu

Mindset to zbiór przekonań, które zakorzeniają się w podświadomości i wpływają na sposób reagowania na różnego rodzaju doświadczenia. Pełni istotną rolę w postrzeganiu siebie, swojej wartość i zdolności oraz świata.

"...moje badania udowadniają, że sposób, w jaki widzisz świat, ma głęboki wpływ na to, w jaki sposób kierujesz swoim życiem. Możesz zdecydować o tym, czy staniesz się człowiekiem, którym chcesz zostać oraz czy osiągniesz te rzeczy, do których aspirujesz"  

~ C. Dweck

Czy zastanawiałeś/aś się kiedyś?

• Co sprawia, że część społeczeństwa nie poddaje i wytrwale próbuje rozwiązać problem, stawia czoła kolejnym wyzwaniom i czuje z tego powodu satysfakcję, a druga część szybko rezygnuje, zniechęca lub poddaje z chwilą pojawienia się pierwszych trudnościach?
• Jak sposób postrzegania naszych zdolności oraz inteligencji wpływa na nasze życie?
• Dlaczego niektórzy osiągają sukcesy, a inni równie utalentowani ludzie nie?

Psycholożka Carol Dweck, już w latach 80. w swoich badaniach skoncentrowała się właśnie na znalezieniu odpowiedzi na te pytania.

Z jej wieloletnich badaniach wynikają następujące wnioski:

1. Mindset jest kluczowy w procesie uczenia się i zdobywaniu kolejnych umiejętności.
    
2. Ludzie odnoszący sukcesy, to nie alfy i omegi, którzy urodzili się pod dobrą gwiazdą i sprzyja im wieczne szczęście. To ludzie, którzy interpretują swoje wewnętrzne zdolności inaczej niż inni i nie wątpią w swoją wartość, a zdają sobie sprawę z procesu rozwoju.
    
3. Osoby postrzegające inteligencję i talenty, jako aspekt, który można rozwijać dużo chętnie podejmują wyzwania, wychodzą ze strefy komfortu oraz nie poddają się, gdy pojawiają się przeszkody.
    

4. Osoby z Growth Mindset startujące z takiego samego poziomu umiejętności osiągają więcej w porównaniu do tych, którzy reprezentują podejście Fixed Mindset.

    

Fixed mindset - stagnacja rozwoju

Fixed mindset to przekonanie, że każdy rodzi się określoną inteligencją, umiejętnościami czy talentem. Według takiej postawy są to cechy niezmienne i stałe, albo się je ma albo nie.

Taka postawa reprezentowana jest także, przekonaniami takimi jak:

• niektórzy są po prostu naturalnie utalentowani, po prostu rodzą się z określonymi zdolnościami np. malowanie, bieganie, uczenie się języków, a inni nie.
• inteligencja jest stała i niezmienna, nie można jej zmienić
• jeśli konieczny jest wysiłek, to nie jest się wystarczająco inteligentnym lub uzdolnionym

SKUTKI PODEJŚCIA FIXED MINDSET?

• Nieustanne poczucie konieczności udowodnienia swojej wartości sobie i innym, ciągła presja związana z wewnętrznym lękiem.
  “Co jeśli nie jestem wystarczająco dobry.”
• Tendencje do porównywanie do innych. 
• Wchodzenie w pozycję ofiary oraz przyjęcie pasywnej pozycji względem wydarzeń.
• Niechęć do podejmowania wyzwań. 
  "Co jeśli mi nie wyjdzie i będę wyglądać "głupio"?!"
  • "Jeszcze się okaże, że wcale nie jestem taka mądra. silna..."
• Obawa utraty aprobaty rodziców, nauczycieli jeśli odniosą porażkę
  • lęk przed porażką jest tak duży, że ludzie z fixed mindset wolą wybrać stagnację lub oszustwa (np. ściąganie)
• Przekonanie o bezsensowności nauki, skoro umiejętności są wrodzone, uczenie się albo nie jest potrzebne albo nie ma ma sensu, skoro i tak nie przyniesie efektów.
• Jeśli nie wyjdzie mi za pierwszym razem to znaczy, że to nie dla mnie i wkładanie wysiłku w rozwój i tak nic nie przyniesie.

TYPOWE MYŚLENIE:

• "Nie umiem, to za trudne"
• "Taki już jestem, nie mogę tego zmienić"
• "Inni są ode mnie lepsi"
• "Jeśli nie spróbuję, to na pewno nie odniosę porażki"
• "Jeśli muszę wkładać w coś dużo pracy, to nie mam zdolności"

Growth mindset, nastawienie na rozwój

Growth mindset nie wprowadza żadnych ograniczeń. Zakłada, że każda osoba może nauczyć się wszystkiego, istotny jest proces zdobywania wiedzy.

Zachowania typowe dla nastawienia na rozwój:

• wiara, że obecne zdolności mogę rozwijać wedle swoich upodobań i nic mnie nie ogranicza
• błędy są częścią procesu rozwoju, dają możliwość refleksji i wprowadzenia zmian do planu działania. Ich analiza jest niezbędna do skutecznego i efektywnego rozwoju
• wyzwania to szanse na rozwój
• ludzie osiągają wysoki poziom swoich umiejętności poprzez nieustanną pracę i stały rozwój

Do czego prowadzi Growth Mindset?

• skupienie na procesie nauki i rozwoju
• wiara we własne możliwości i zwiększanie swoich umiejętności
• solidne podstawy do zaangażowanej i systematycznej nauki oraz rozwoju
• świadomość bycia nieograniczonym, dzięki odpowiedniemu nastawieniu i pracy mogę osiągnąć wszystko
• zwiększona umiejętność radzenia sobie w trudnych chwilach - jakie lekcje mogę wyciągną z zaistniałych sytuacji

TYPOWE MYŚLENIE:

• "Co mogę zrobić, by stać się lepszy/a?"
• "Dzięki błędom wyciągam wnioski i wprowadzam poprawki"
• "Mogę się nieustannie rozwijać i nić mnie nie ogranicza"
• "Jak inaczej mogę rozwiązać ten problem?"

• "Spróbuję inaczej?"

   

Kształtowanie mindset'u

W procesie kształtowania przekonań bardzo duży wpływ mają rodzice oraz nauczyciele. Ich podejście do działań dziecka znacząco odbija się na jego postrzeganiu siebie, samoocenie i podejścia do nauki i świata.

Chwalenie za wysiłek będzie stymulowało rozwinięcie Growth mindset w przeciwieństwie do komplementowania konkretnej cechy np. inteligencji.

"Dobrze pracujesz, brawo za wytrwałość" - pochwała za pracę. Zachęca do większej pracy oraz dalszego podejmowania wysiłku pomimo trudności

"Jesteś taki inteligentny, mądry..." - poczucie konieczności udowodnienia swojej wartości, aby uzyskać aprobatę.

Dziecko koduje sobie myślenie: Jestem mądry - chwalą mnie, mam wartość, jeśli mi nie wychodzi nie dostaję wsparcia - jestem niewystarczający.  

Takie myślenie sprawia, że samoocena gwałtownie może spaść. Powoduje potrzebę spełnienia oczekiwań, swoich i osób trzecich. Pokazuje brak miejsca na błędy. Osoby z Fixed mindset uważają, że nie mogą zbytnio  ryzykować, bo jeszcze nie sprostam oczekiwaniom i nie uzyskam aprobaty.

Dlatego ogromnie istotne jest adresowanie błędów. Nie ignorowanie ich czy wygładzanie, lecz traktowanie ich jako ważną informacje zwrotną, która po analizie daje cenne wnioski, jak można ulepszyć proces nauki, rozwoju.

Skupienie na wyzwaniu jest istotniejsze niż cząstkowa ocena

Podczas procesu rozwoju zawsze należy mieć przed oczami wizję końcową, co chcę uzyskać przez swoje działania, co jest moim celem. Ocena cząstkowa, sprawdzian pozwala zweryfikować poziom wiedzy i umiejętności. Nie definiuje zwycięstwa lub porażki. Pokazuje tylko, czy jesteśmy na właściwej drodze, czy należy wprowadzić jakieś poprawki, nad czym popracować bardziej, aby proces był dla nas korzystniejszy.

Growth mindset wybiera podejście "spróbuj ponownie", zoptymalizuj swoje wcześniejsze działania.

Wszystko wokół się zmienia, warunki, poziom trudności, należy nieustannie brać je pod uwagę i dostosowywać swoje działania, aby stawać się najlepszą wersją siebie, która czeka na końcu procesu rozwoju.

Fixed mindset natomiast sugeruje, że błędy to udowodnienie braku umiejętności. Często w szkołach niezaliczona kartkówka traktowana jest jako dramat, generuje to chęć ucieczki, poczucie braku wartości i umiejętności. Zamiast potraktować to jako impuls do przeanalizowania błędów i dotarcia do sedna problemu, zwykle stosuje się podejście “było minęło” już o tym nie myślę

Zakłada, że skoro "nie dałeś rady, to nie umiesz", przez to porażka jest bardzo emocjonalna i osobista, a następnie staje się blokadom do podejmowania kolejnych wyzwań.

Niestety ludzie kierujący się Fixed mindset często przyjmują pozycję ofiary. Obwiniają system, innych wokół siebie. Nie poddają refleksji własnego działania. Przyjmują pasywne podejście do wydarzeń wokół, rzeczy po prostu się im dzieją, a oni nie mają na to wpływu.

Jak widać podejście ogromnie zmienia nastawienie do wyzwań, rozwoju i samego siebie. Wiele czynników wpływa na nasze działania i podejście. Należy sobie jednak uświadomić jak kolosalny wpływ sposób myślenia ma na nasze życie i podjąć decyzje jak chcę żyć, co chcę osiągnąć.

Zmiana mindset'u nie jest prostą rzeczą, zakorzenione przekonania będą chciały wyjść na prowadzenie, w szczególności w sytuacjach przebodźcowania lub zmęczenia. Ważne, aby za każdym razem kiedy złapiesz się na myśleniu, które nie zgadza się podejściem, które pragniesz osiągnąć wracał do tej wersji, która jest w zgodzie z twoją końcową wizją siebie.

Jeśli masz problem lub trudną decyzję do podjęcia, zatrzymaj się na chwilę i zastanów. Jak podeszłaby do tego osoba, którą chcę być. Jeśli ułatwi ci to sprawę możesz stworzyć sobie a'la awatara, który będzie posiadał wszystkie cechy, które pragniesz mieć i będzie ci pomagać w problematycznych sytuacjach, gdzie twoje stare przekonania będą chciały wziąć górę.

Twój rozwój zaczyna się wraz z twoim wyborem!