Wyznaczanie celu to proces określania konkretnych rezultatów, które postanawiasz osiągnąć w określonym czasie. Pozwala skupić się na tym, co jest naprawdę istotne i napędzać do działania w kierunku realizacji tych celów. Dobre wyznaczanie celu motywuje i usprawnia działania, prowadząc do skuteczniejszych wyników.

Wyznaczanie celu jest jak określenie miejsca docelowego 

Planując wyjście w góry zawsze wyznaczasz sobie szczyt, który zdobędziesz. Znasz jego wysokość, szlaki, którymi zamierzasz na niego wejść. Szacujesz, ile czasu zajmie ci wyprawa. Sprawdzasz warunki pogodowe oraz pakujesz wszystkie niezbędne rzeczy. Co jakiś czas sprawdzasz jak idzie ci trasa, w którym miejscu jesteś, czy znajdujesz się na właściwym szlaku -> to wszystko przybliża cię do zdobycia wymarzonego szczytu.

Ta analogia posłuży nam do lepszego zrozumienia jak efektywnie wyznaczać cele i na czym się skupiać, by ich realizacja była przyjemna, skuteczna i motywująca.

Zacznijmy od omówienia znanej metody SMART, jest to akronim słów z języka angielskiego (poniżej), który ułatwia wyznaczenie najważniejszych elementów celu i pozwala kontrolować jego realizację.

METODA SMART 

CECHY DOBREGO PLANU

Konkretność 

“Co postanawiam osiągnąć?”

Cel musi być określony jasno i bezdyskusyjnie. Ma szczegółowo wyjaśniać co osiągniesz na końcu procesu realizacji.

W naszej górskiej analogii to określenie jaki szczyt zdobędziesz. Jaką wybierzesz trasę. 

Mierzalność 

"Jak będę weryfikować status działania?"

Konieczna jest możliwość kontroli. Porównanie stanu, w którym obecnie jesteśmy do sceny finałowej. Takie działanie nie tylko sprawdza jak idzie nam realizacja celu, ale również podnosi satysfakcję i uświadamia ile już osiągnęliśmy i motywuje do dalszych wysiłków. Różne cele wymagają różnych metod mierzenia postępów, przed startem przemyśl jaki najlepiej sprawdzi się w Twoim przypadku.

Status górskiej wycieczki można weryfikować na wiele sposobów: ilość przebytych już kilometrów, wysokość, czas… możliwości jest wiele możesz sprawdzać je wszystkie lub skupić się na jednej, najważniejszej dla Ciebie.

Atrakcyjność 

“Jaka jest moja motywacja do podjęcia tego wyzwania”

Dlaczego chcesz osiągnąć dany cel? Jaka jest Twoja motywacja? Czy za wyborem celu stoisz ty, czy może jest to wynik presji społeczeństwa? (rodziców, rówieśników...) Pomyśl jaki ty będziesz mieć zysk z włożonego wysiłku w proces realizacji celu. Im silniejszy powód, tym lepsza jest Twoja koncentracja, zaangażowanie i wytrwałość w dążeniu do celu.

Idąc w górę po stromych zboczach może nadejść moment pytań: No i po co mi to? Trzeba było wjechać kolejką? I tutaj zaczyna działać Twoja wewnętrzna siła. “Robię to by pokazać sobie, że dam radę”, “Chcę podziwiać cudowne widoki”, “Uczucie na szczycie będzie niesamowite!”

Realistyczność

“Czy realizacja celu w tym momencie jest realna?”

Podejdź realistycznie do tego co chcesz osiągnąć i szczerze sam przed sobą odpowiedz na pytanie czy jest to realne w najbliższym czasie? Nieprzemyślane postanowienia są bezwartościowe, jeśli od początku zdajesz sobie sprawę, że nie masz zasobów (czasu, umiejętności czy pieniędzy), by rzeczywiście zacząć proces przybliżający do celu, nie leży on chwilowo w Twoim zasięgu.

ALE to nie znaczy, że należy go zupełnie przekreślić. Zastanów się, co mogę zrobić, by ten cel stał się realny? Jakie inne aspekty muszą ulec zmianie i działaj!

Przed startem wybrałeś ten szczyt, a nie inny. Być może nie zdecydowałeś się na Rysy przez złą sytuację pogodową, brak kondycji lub doświadczenia? Może idziesz z przyjaciółmi, którzy mają gorszą kondycję? To wszystko weryfikuje czy cel jest osiągalny.

Terminowość

“Kiedy osiągnę ten cel?”

Określenie terminu realizacji celu pomaga lepiej zarządzać swoim czasem, zasobami oraz energią. Zmusza do priorytetyzowania i przypomina o konieczności podejmowania kolejnych działań, co zmniejsza przestoje w pracy. 

Zakładasz czas trwania trasy. Nie chcesz przecież iść w nieskończoność, co więcej chodzenie w górach po ciemku jest niebezpieczne. Świadomość, ile zajmie Ci trasa, wiesz, o której musisz wyruszyć, by wrócić przed zmrokiem.

Na tych pięciu głównych cechach opiera się metoda SMART (konkretny, mierzalny, atrakcyjny, realistyczny i określony czasowo). Warto jednak wejść głębiej i przemyśleć jeszcze klika dodatkowych aspektów mających wpływ na realizację celu.

Dziel i rozbijaj

Stawianie sobie zbyt złożonych i skomplikowanych wyzwań prowadzi do łatwej demotywacji i porzucenia działania. Weź swoje duże wyzwanie, przypatrz się mu i rozbij na mniejsze.

Duże wyzwania bywają przytłaczające, sprawiają wrażenie nie do ogarnięcia. Dzieląc je na mniejsze części sprawiasz, że stają się przystępniejsze i przedstawiają konkretne działania konieczne do realizacji.

Słownictwo

Zwróć uwagę jak mówisz o swoich celach. Jakich słów używasz? Czy często operujesz wyrazami typu: chcę, spróbuję, mam zamiar? Brak w nich jakiejkolwiek determinacji i siły do działania. Przywodzą na myśl niepewność i brak werwy.

Zamiast nich postaw na słownictwo typu: robię, realizuję, postanawiam. Mówienie o swoich celach w ten sposób napawa pewnością siebie, sprawczością i brakiem wątpliwości.

Przestań chcieć i życzyć sobie. Zacznij robić i osiągać!

Intencja

W nawiązaniu do poprzedniego punktu warto podkreślić sposób definiowania celu. Przeanalizuj te dwa zdania:

 Jaki wydźwięk ma: “Nie chcę stresować się podczas egzaminu”

 w porównaniu do: "Będę spokojny w czasie egzaminu".

Postanowienia stawiaj na pozytywnym efekcie, a nie negatywnym czynniku.

Planowanie to cecha tych, którzy zawsze wiedzą, czego chcą i postanawiają to osiągnąć. Wyznaczanie celu jest kluczowe, bez niego łatwo zagubić się w natłoku codziennych spraw i działań. Metoda SMART pomaga w wyznaczaniu i realizacji celów. 

Zwróć szczególną uwagę by twój cel był SMART.  Konkretny - pomagający nie stracić efektu końcowego z oczu.  Mierzalny - dający się weryfikować. Atrakcyjny - miej z tyłu głowy twoją wewnętrzną motywację do działania. Realny - co potrzebujesz, by osiągnąć cel. Określony czasowo -  zapobiegnie to prokrastynacji i będzie stymulować pracę. Nie zapominaj też o słownictwie jakiego używasz oraz nastawieniu, które też mają ogromny wpływ na podejmowanie działania.

Wiedząc dokąd idziesz dotrzesz tam szybciej i mniej zmęczony!