Jak uczyć się efektywnie - kilka istotnych aspektów

Ślęczenie godzinami nad książkami nie brzmi zachęcająco, tym bardziej jeśli po niekończących się, męczących sesjach nauki nie widać efektów. Łatwo wtedy o frustracje i zniechęcenie.

Jednak nie martw się, jeśli takie odczucia nie są ci obce. Efektywna nauka to umiejętność jak każda inna. Co za tym idzie, można się jej nauczyć! Najlepiej zacząć od poznania jej kluczowych aspektów. 

KONCENTRACJA I WARUNKI NAUKI

Zapamiętywanie to proces, który nie działa na zawołanie. Do skutecznego zakodowania informacji w pamięci, niezbędna jest koncentracja. Na dłuższą chwilę celowo i ze świadomością zwrócić uwagę na daną rzecz. Dzięki temu mózg ma możliwość, by ją przetworzyć.

Bez skupienia nie da rady - tak działa nasz mózg.

Aby sprawnie przyswajać informacje potrzebna jest świadomość procesu, określenie czasu trwania aktywności oraz jej celu. 

Jak wejść w stan wysokiej koncentracji?

1. Zaplanuj czas

   Bardzo pomocne są w tej kwestii nawyki. Rutyna nauki o konkretnej porze lub np. po skończeniu innej czynności pozwala nie zastanawiać się co dalej, automatycznie siadasz przy biurku (lub innym stałym miejscu) i skupiasz się na nauce.

   Działa to podobnie jak robienie się śpiącym po położeniu się na łóżku. Mózg rozpoznaje miejsce odpoczynku i uruchamia procesy odpowiedzialne za sen.

2. Określ cel danej sesji nauki

   Zapisz co dokładnie chcesz dzisiaj przerobić oraz jakie efekty chcesz osiągnąć po skończonej nauce.

3. Usuń rozpraszacze

   W miarę możliwości ogranicz bodźce, które do ciebie w tym czasie docierają. Niech proces nauki, będzie jedyną rzeczą, której poświęcasz uwagę.

   Wycisz telefon, odłóż go z dala od zasięgu wzroku. Wyłącz powiadomienia aplikacji.

   Zadbaj też o aspekty fizyczne. Zanim rozpoczniesz naukę zastanów się: Czy jest ci wygodnie? Czy jesteś głodny/a? Chce ci się pić? 

   To wszystko może cię rozpraszać i zmniejszać skuteczność procesu twojej nauki.

4. Poziom energii

   Zmęczenie, stres, przeciążenie mają bardzo negatywny wpływ na poziom koncentracji.

   Jeśli czujesz ogromne zmęczenie warto pomyśleć nad przerwą. Wyjdź na krótki spacer. Kontakt z naturą doskonale uspokaja oraz zmniejsza stres. 

   Może utnij sobie krótką, energetyzującą drzemką lub poświęć pare minut na medytacje.

   ---

GŁĘBOKI POZIOM PRZETWARZANIA INFORMACJI

Zapoznanie się z informacjami poprzez przeczytanie, przesłuchanie czy obejrzenie nie wystarczy. To samo tyczy się wielokrotnego powtarzanie tych czynności.

Od razu po zapoznaniu się z nową wiedzą, przekształć i opracuj te informacje. Dzięki temu aktywnie stymulujesz swój mózg i zwiększasz ilość zapamiętywanych informacji.

JAK?

Twórz i zadawaj sobie pytania dotyczące materiału. 

Najlepiej nadaj temu procesowi jakiś porządek. Działaj według hierarchii kluczowych zagadnień lub kategorii. Mózg lubi porządek, a takimi działaniami usprawniasz jego pracę.

Jakie pytania możesz wykorzystać?

Co to oznacza? Na czym to polega? Jaką ma funkcję? Co może wyjaśnić? Dlaczego? Po co? Jakie ma znaczenie? Kiedy? Z czego wynika? z czym się wiąże? ….

TWÓRZ POWIĄZANIA

Pamięć działa jak sieć połączeń informacji. Wszystkie informacje, które możesz przywołać z pamięci, połączone są z innymi i tak dalej i tak dalej.

Im większa jest twoja świadomość tego co już wiesz na dany temat, ile materiału już opanowałeś/aś tym łatwiej będzie ci podłączyć nowy element do sieci wiedzy.

Ucząc się zacznij od ogólniejszych zagadnień, które dadzą ci jasny, szeroki obraz tematu. Następnie wypełniaj ten obraz dodając coraz to więcej szczegółów łącząc je, najpierw z ogólnym szkieletem materiału (sieci), a następnie między sobą.

Tworząc powiązania mogą pomóc ci takie pytania jak: Jak to czego uczę się obecnie łączy się z tym, co już wiem? Co wynika z tego czego się obecnie uczę? Na co może mieć to wpływ w przyszłości?

Nadawaj informacją osobistego znaczenia

Tworząc powiązania i zadając sobie pytania, zastanów się:

Co ja o tym myślę? Jak ja bym to wykorzystał/a? Z czym mi się to kojarzy.

DZIEL I KATEGORYZUJ

Każda informacja jaką dostarczasz do mózgu, jest przez niego przetwarzana i przyporządkowana do konkretnych kategorii. Dzięki temu w przyszłości jest mu łatwiej dotrzeć do danej informacji.

Oszczędź mu trochę czasu i energii. Podziel samodzielnie materiał na mniejsze segmenty, sekcje i kategorie. Pozwoli to twojemu mózgowi od razu skupić się na zapamiętywaniu, a co za tym idzie cały proces będzie sprawniejszy.

NASTAWIENIE DO NAUKI

Jeśli z góry podejdziesz do nauki z nastawieniem, że to tylko jedna wielka strata czasu, dlaczego jesteś zdziwiony/a, że otrzymujesz taki efekt?

Już na starcie decydujesz, że twoje działania nie mają sensu. Potem twoja podświadomość skutecznie działa i odpowiednio nastawia twój umysł, by nie przyswajał informacji, którymi go zarzucasz. 

"Po co się męczyć i tak nie ma to sensu" to wszystko sprawi, że będziesz odczuwać niechęć, znudzenie, czy irytację które obniżą twoje skupienie i zniwelują ilość zapamiętywanych informacji.

Zamiast przyjmować przegraną już na starcie, zmień swoje przekonania. Powiedz sobie, że twoje zdolności nie znają granic i osiągasz wszystko co postanawiasz. 
Wymień też korzyści jakie da ci zdobyta wiedza. Takie podejście od razu pozytywnie rezonuje.  Podkręcając skupienie, dając ci motywację oraz moc do działania. Dodatkowo podkręcając skupienie

dowiedz się więcej na temat nastawienia, przekonań i mindset'u

PUŚĆ WODZE WYOBRAŹNI

Obraz zawsze wygrywa ze słowem. Bardziej przyciąga uwagę, dzięki temu lepiej zapada w pamięć.

Ucząc się zwracaj uwagę na ilustracje i grafiki. Postaraj się własnymi słowami opisać je w myślach.

Przyjrzyj się swoim rysunkom w podręczniku czy notatkach, z jakimi informacjami się łączą. Jakie są słowa klucze w akapicie, obok którego narysowałeś/aś kwiatka?

Twórz mapy myśli z najważniejszymi słowami i wzbogacaj je w rysunki, symbole, ikony.

POWTÓRKI, POWTÓRKI…. POWTÓRKI

Ponowne przeczytanie podręcznika czy notatek jest nieefektywne.

Skuteczne powtarzanie - opracowujące polega na aktywnym sięganiu do pamięci i wydobywaniu z niej, tego czego już się nauczyłeś/aś, poprzez aktywne uczenie się i odpowiadanie na pytania oraz testowanie siebie.

Pamiętaj, aby zapamiętać informację na długo rozplanuj powtórki w czasie. Początkowo zadbaj by przerwy między nimi nie były zbyt długie, a z czasem wydłużaj odstępy między powtórkami.

PRZERWY I REGENERACJA

Pamiętaj też, że nie jesteś w stanie zachować maksymalnego poziomu skupienia i energii przez kilka godzin. Aby uczyć się jak najbardziej wydajnie podziel naukę na segmenty i po każdej zrób przerwę. Odejdź od biurka. Napij się, zjedz coś. Wykonaj jakąś aktywność fizyczną.

Przekieruj swoją uwagę na mniej umysłowy wysiłek. To pozwoli ci zrelaksować umysł i z nowym zapałem usiąść do dalszej nauki.

Sen, czemu jest tak ważny w kontekście nauki?

Mózg musi przetworzyć nowo nabyte informacje, aby trafiły na dobre do twojej pamięci. By reprezentacje poznawcze ukształtowały się i stworzyły trwałe połączenia potrzebny jest czas!

Najefektywniej proces ten zachodzi podczas snu. Brak konieczności przetwarzania nowych bodźców nieustannie płynących z otoczenia pozwala, by mózg uporządkował i utrwalił wszystko czego nauczyłeś się w dnia.

Dlatego tak niezbędna jest odpowiednia ilość i jakość snu.

Oto kilka najważniejszych elementów, które należy wziąć pod uwagę, jeśli chcesz by twoja nauka była skuteczna.

Wdrożenie nowego stylu uczenia się, nie jest czymś łatwym, ale warto włożyć wysiłek, który bezsprzecznie zaowocuje w przyszłości.

Działaj systematycznie i świadomie, analizuj swoje działania, oceniaj efekty i ulepszaj swój styl nauki!