Po co mi nawyk?

Ile razy postanawiałeś zostać fit i zacząć regularnie trenować, jednak skończyło się po kilku wyjściach na siłownię? Ile postanowień noworocznych legło w gruzach po kilku tygodniach?

Pomyśl, o ile łatwiej byłoby ci zebrać się na trening, gdybyś robił to automatycznie, bez zastanowienia. Bierzesz torbę i wychodzisz, zamiast zastanawiać się: o której wyjść, gdzie masz niezbędne rzeczy... czy ci się w ogóle chce... czy warto?

W procesie realizowania celów bardzo istotny jest nawyk, to on umożliwia natychmiastowe działanie. Sprawia, że bez zbędnej analizy od razu zabierasz się do działania.

Nawyki powstają poprzez utrwalenie określonych wzorców zachowań w naszym mózgu. 

Wynikają one z powstawania połączeń między neuronami, co pozwala na automatyczne wykonywania czynności bez świadomego myślenia o niej. Oszczędza to czas i energię, eliminuje ilość podejmowanych decyzji.

Można więc powiedzieć, że nawyki prowadzą do optymalizacji naszego czasu oraz energii i dlatego ich znaczenie jest tak nagłaśniane.

Należy jednak zaznaczyć, że nie wszystko co robimy nawykowo i automatycznie jest dobre. Warto świadomie przeanalizować swoje działanie i szczerze przed sobą przyznać, które zachowania są cenne i należy je pielęgnować, a które wręcz przeciwnie, hamują nasz rozwój i utrudniają realizację naszych celów?

Do budowania czy zmiany nawyków kluczowa jest samoświadomość. Odpowiedz sobie na pytania takie jak:

• Czy jestem zadowolony/a ze swojego sposobu działania?
• Dlaczego działam w ten czy inny sposób?
• Jakiego efektu oczekuję?
• Dokąd chcę dotrzeć?

Warto zrobić autoanalizę, która pomoże wyznaczyć kierunek naszego działania. Wystarczy zadać sobie pytania: Jak moje życie wygląda w tym momencie? oraz Jak chcę, żeby wyglądało?

Następnie zaznaczać luki i nieścisłości i sukcesywnie wprowadzać zmiany, tam gdzie to potrzebne. Do regularnego obserwowania swoje zachowania idealnie sprawdzi się prowadzenie dziennika. O tym jaki pisać dziennik i jakie korzyści z tego płyną przeczytasz tutaj.

Jak skutecznie zmienić nawyk?

Każdy nawyk można zmienić pod warunkiem, że zna się jego mechanizm działania.

Pętla zmiany nawyku, według C. Duhigga autora książki "Siła nawyku", składa się z 4 kroków:

1. Identyfikacji nawyku - aby wprowadzić zmiany należy zaakceptować ich konieczność. Trzeba jasno przed sobą przyznać, co i dlaczego wymaga zmiany.
2. Nagrody - jakie jest prawdziwe pragnienie napędzające zwyczaj. Często czynność sama w sobie nie jest bezpośrednim pragnieniem i motorem napędowym zwyczaju. Chodzi o coś więcej. Jakąś wewnętrzną potrzebę, którą chcemy zaspokoić. Eksperymentuj i testuj, aż znajdziesz co leży u podstawy twojego działania.
3. Wskazówki - co dzieje się TUŻ PRZED uruchomieniem się nawyku. Jaki jest twój stan emocjonalny i fizyczny. Czy jesteś w jakimś określonym miejscu lub czasie? Może otaczają cię konkretni ludzie?
4. Planu zmiany - jak inaczej otrzymać nagrodę, którą daje zmieniany nawyk? Kluczem do stworzenia alternatywnej wersji działania jest znalezienie sposobu na otrzymanie nagrody w inny sposób niż poprzez stary nawyk.

np. Wychodzenie na dwór, aby zapalić papierosa w pracy.

1. Identyfikacja: palenie w pracy
2. Nagroda: wyciszenie i uspokojenie
3. Wskazówka: poczucie stresu
4. Plan zmiany: krótki, relaksujący spacer, praktyka uspokajających technik oddechowych lub kilka energicznych ćwiczeń, aby wyzwolić endorfiny.

Teraz za każdym razem kiedy zauważymy wskazówkę, świadomie przekierujemy automatyczne działania na nowe zachowanie, które z czasem stanie się zwyczajem i zastąpi stary, niechciany nawyk.

Jak długo trwa wykształcenie nawyku?

Mówi się, że aby wykształcić nawyk potrzeba 66 dni. Jednak te dni nie są sobie równe. Według R. Sharmy, autora "5AM Club", czas budowania nawyku można podzielić na 3 fazy:

1. Faza 1 - Niszczenie

   Polega na niszczeniu starego nawyku zastępując go nowym. Jest to moment, w którym działamy celowo i świadomie. Podejmujemy decyzję o zmianie swojego automatycznego zachowania i wprowadzeniu lepszych zachowań.

2. Faza 2 - Instalowanie

   Ta faza kształtuje nawyk. Przyzwyczajamy się do nowego sposobu działania. Nie jest już szokiem, ale nadal nie przychodzi naturalnie i z łatwością możemy wymyślić milion wymówek, dlaczego mielibyśmy zadziałać w inny sposób. Zmuszamy mózg do pracy i stworzenia nowych połączeń neuronowych. W efekcie możemy czuć niechęć do nowych zachowań i chęć do powrotu do automatycznego działania.

3. Faza 3 - Integracja

   Ostatnia faza to ugruntowanie nawyku. Przyzwyczailiśmy się już w pewnym stopniu do nowego sposobu działania, jednak nadal warto z uwagą pielęgnować nawyk, by przez zmęczenie czy otoczenie nie wypaść z toru i nie stracić efektów, na które tak długo już pracowaliśmy.

Nawyki mogą być niezwykle cenne i  wartościowe. Pozwalają optymalizować działanie i znacząco zmniejszyć ilość podejmowanych w ciągu dnia decyzji. Dzięki temu usprawniają wykonywanie czynności, a my zyskujemy więcej czasu.

Nie można zapominać jednak, że nawyki nie zawsze powinny automatycznie zostawać uznawane za pomocne i korzystne. Aby działać efektywnie i podejmować najlepsze z możliwych wyborów, niezbędna jest wysoka świadomość. Koniczna jest stała weryfikacja swoich zachowań i przyzwyczajeń, tak aby zdawać sobie sprawę, co pcha nas do przodu, a co ciągnie w dół. Co należy pielęgnować, a czego jak najszybciej się pozbyć.

Pamiętaj, budowanie nawyków to proces i nie zajdzie z dnia na dzień. Jednak wkładając w niego wysiłek zauważysz diametralne zmiany, które zapewnią ci spektakularne rezultaty.

Kliknij tutaj, by otrzymać TABELĘ ZMIANY, ułatwiającą przejście przez 4 kroki zmiany nawyku.